محمد رضا قمشه اى
62
مجموعة آثار آقا محمد رضا القمشه اى حكيم صهبا ( فارسى )
در همين روزگار انبارهاى بسيارى از اعيان ، از حكام و صاحبان ثروت و اعلام از آقايان ، آكنده از غلّه بود ، چنان كه اينان در آن سال قحط و غلا ، خم به ابرو نياوردند . مرحوم حاج ملّا على كنى گندم را كه در آن زمان خروارى شصت تومان قيمت داشت ، به اين عذر كه مال صغير است ، خروارى هشتاد تومان مىفروخت . آقاى آشتيانى ( آقا ميرزا احمد ، مجتهد معروف تهران ) به نقل از آقا ميرزا هاشم ( قده ) ، مىفرمود جناب آقا محمّد رضا پس از آن واقعه احوالش تغيير كرد و مدّتى با خلق تكلّم نمىكرد ، و دو سال در آن حال بود تا كم كم حال عادى يافت ، اما اثر آن تألّم روحى تا پايان عمر در او باقى ماند » . « 1 » « مرحوم عارف محقّق ، استاد الأساتيد ، محمّد رضا قمشهاى ، در تعليقهء خود بر « فصّ داودى » اثبات كرده است كه خلافت ظاهرى مانند نبوت تحت اسماء كونيه قرار دارد كه حكم آن قطع نمىشود ، و تنصيص خلافت از اوجب واجبات است . كشف غير معصوم ، يعنى شخصى كه مستكفى بالذات و بىنياز از معلم بشرى نباشد ، اگر چه به مقام مكاشفه برسد و متوغّل در اين وادى باشد ، از لغزش و اشتباه مصون و از تعصّب خالى نيست . و چه نيكو فرموده است استاد مشايخنا العظام ، ميرزا محمّد رضا قمشهاى ، كه مكاشفات شيخ محيى الدين ابن عربى در موارد متعدّد خالى از اضطراب نيست . لذا بعد از اثبات اين اصل كه امير مؤمنان منصوص الخلافة است ، فرموده است : و ان صعب عليك قبول ما قرّرناه ، فاحشر مع أحبّتك » . « 2 » « . . . نسخهء ( فصوص الحكم ) چاپ دار الفنون كه مشتمل است بر حواشى و تعليقات عالى به قلم حكيم متألّه ، مرحوم آقا شيخ غلام على شيرازى . آن مرحوم
--> ( 1 ) - آشتيانى ، سيّد جلال الدين ، شرح فصوص الحكم ، مقدمه ، ص ده و يازده . ( 2 ) - همان كتاب ، ص چهل و دو .